Ramadan 1448 hefst um 8. febrúar 2027. Á næsta ári hefst hann um 28. janúar, og árið þar á eftir um 16. janúar. Ramadan er ekki bundinn við árstíð. Hann ferðast um árið, og á Íslandi, þar sem dagurinn er ýmist fjórar eða tuttugu og ein klukkustund, skiptir það miklu.
Tunglið, ekki sólin
Íslömsku mánuðirnir fylgja tunglinu.
۞يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡأَهِلَّةِۖ قُلۡ هِيَ مَوَٰقِيتُ لِلنَّاسِ وَٱلۡحَجِّۗ وَلَيۡسَ ٱلۡبِرُّ بِأَن تَأۡتُواْ ٱلۡبُيُوتَ مِن ظُهُورِهَا وَلَٰكِنَّ ٱلۡبِرَّ مَنِ ٱتَّقَىٰۗ وَأۡتُواْ ٱلۡبُيُوتَ مِنۡ أَبۡوَٰبِهَاۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ
Þeir spyrja þig um nýju tunglin. Segðu: „Þau eru tímamælir fyrir fólk og fyrir pílagrímsferðina.“ Það er ekki dyggð að ganga inn í hús að aftan; dyggðin er hjá þeim sem óttast Guð. Gangið inn í húsin um dyrnar, og óttist Guð, svo að ykkur farnist vel.
Hver mánuður hefst þegar nýtt tungl sést, og spámaðurinn ﷺ batt föstuna við það:
صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ، وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ، فَإِنْ غُبِّيَ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا عِدَّةَ شَعْبَانَ ثَلاَثِينَ
„Fastið þegar þið sjáið það, og hættið föstunni þegar þið sjáið það. Ef ský byrgja ykkur sýn, þá ljúkið þrjátíu dögum af shaʿbān.“
Tólf tunglmánuðir eru 354 eða 355 dagar, um ellefu dögum styttri en sólarárið. Þess vegna hefst Ramadan um ellefu dögum fyrr á hverju ári, og eftir 33 ár er hann kominn hringinn.
33 ár í Reykjavík
Fastan stendur frá Fajr til Maghrib, og á Íslandi breytist sá tími meira en víðast hvar.
Myndin sýnir lengstu föstu hvers Ramadan í Reykjavík næstu 33 árin, reiknaða eftir sömu aðferð og bænatímarnir á síðunni.
- 2027: Ramadan í febrúar og mars. Fastan er frá um 10 og upp í 13 klukkustundir.
- Um 2032: Ramadan í desember, í svartasta skammdeginu. Lengsta fastan er undir sjö og hálfri klukkustund.
- Um 2048–2050: Ramadan í júní, um sumarsólstöður. Fajr er um klukkan tvö að nóttu og sólin sest rétt eftir miðnætti: fastan er nærri 22 klukkustundir.
- 2060: Ramadan er aftur kominn í febrúar.
Sá sem byrjar að fasta fimmtán ára fastar því í öllum árstíðum Íslands áður en hann verður fimmtugur: í myrkrinu, í vorbirtunni og í miðnætursólinni.
Þegar dagurinn er of langur
Langir sumardagar eru ekki nýtt vandamál. Árið 2015, þegar Ramadan var í júní, föstuðu múslimar á Íslandi um 22 klukkustundir á dag, og fræðimenn hafa lengi fjallað um norðlægar slóðir.
Meginreglan hjá fræðimönnum er að fasta eftir tímum staðarins þar sem sólin sest og rís, og að sá sem getur ekki lokið föstunni án raunverulegs skaða megi rjúfa hana og bæta upp síðar, eins og sá sem er veikur. Fiqh-akademía Múslimabandalagsins (9. þing, 1406 H.) skipti norðlægum slóðum í belti, og Ísland lendir í belti þar sem Fajr og Isha eru metin út frá 45. breiddargráðu þegar þau sjást ekki. Moskurnar á Íslandi hafa ýmist fylgt staðartíma eða tímum annarra landa í Evrópu. Hvaða leið hver og einn fer er spurning fyrir hann, moskuna hans og imaminn; síðan tekur ekki afstöðu í henni.
Grunnurinn er sá sami fyrir alla, og hann stendur í föstuversinu sjálfu:
شَهۡرُ رَمَضَانَ ٱلَّذِيٓ أُنزِلَ فِيهِ ٱلۡقُرۡءَانُ هُدٗى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَٰتٖ مِّنَ ٱلۡهُدَىٰ وَٱلۡفُرۡقَانِۚ فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ ٱلشَّهۡرَ فَلۡيَصُمۡهُۖ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٖ فَعِدَّةٞ مِّنۡ أَيَّامٍ أُخَرَۗ يُرِيدُ ٱللَّهُ بِكُمُ ٱلۡيُسۡرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ ٱلۡعُسۡرَ وَلِتُكۡمِلُواْ ٱلۡعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُواْ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَىٰكُمۡ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ
Ramadan er mánuðurinn sem Kóraninn var sendur niður í, leiðsögn fyrir mannkynið og skýr merki um leiðsögnina og það sem greinir rétt frá röngu. Sá ykkar sem er viðstaddur mánuðinn skal fasta hann, og sá sem er veikur eða á ferðalagi fastar jafnmarga aðra daga. Guð vill ykkur auðveldi og vill ykkur ekki erfiði, og að þið ljúkið tölunni og vegsamið Guð fyrir að hafa leitt ykkur, svo að þið megið verða þakklát.