Eina nótt, nokkru áður en spámaðurinn ﷺ fluttist frá Mekka til Medína, fór hann í ferð sem múslimar minnast enn. Fyrri hluti hennar, frá Mekka til Jerúsalem, kallast al-Isrāʾ, næturferðin. Seinni hlutinn, upp til himins, kallast al-Miʿrāj, uppstigningin. Á þessari ferð voru fimm daglegar bænir lagðar á múslima.
Eitt vers
Heil súra ber nafn ferðarinnar, en aðeins fyrsta versið segir frá henni.
سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِيٓ أَسۡرَىٰ بِعَبۡدِهِۦ لَيۡلٗا مِّنَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ إِلَى ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡأَقۡصَا ٱلَّذِي بَٰرَكۡنَا حَوۡلَهُۥ لِنُرِيَهُۥ مِنۡ ءَايَٰتِنَآۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ
Dýrð sé honum sem fór með þjón sinn um nótt frá helgu moskunni til fjarlægu moskunnar, sem við höfum blessað umhverfis, til að sýna honum nokkur af táknum okkar. Hann er sá sem heyrir og sér.
Helga moskan er moskan í Mekka, umhverfis Kaaba. Fjarlæga moskan, al-Masjid al-Aqṣā, er í Jerúsalem. Versið hefst á subḥāna, „dýrð sé honum“, orði sem er notað um það sem er ofar skilningi manna. Og það segir hvers vegna: til að sýna honum nokkur af táknum okkar.
Til himins
Súra An-Najm lýsir því sem hann sá við ystu mörk.
وَلَقَدۡ رَءَاهُ نَزۡلَةً أُخۡرَىٰ
Og hann sá hann sannarlega í annað sinn,
An-Najm 53:13
عِندَ سِدۡرَةِ ٱلۡمُنتَهَىٰ
við lótustréð á ystu mörkum,
An-Najm 53:14
لَقَدۡ رَأَىٰ مِنۡ ءَايَٰتِ رَبِّهِ ٱلۡكُبۡرَىٰٓ
Hann sá sannarlega nokkur af mestu táknum drottins síns.
An-Najm 53:18
Í sahih-söfnunum lýsir spámaðurinn ﷺ ferðinni sjálfur (Sahih al-Bukhari 3887, Sahih Muslim 162a). Hann fór með Jibríl upp um himnana sjö og hitti þar spámenn sem á undan honum fóru, meðal annars Adam, Ísa, Jóhannes, Jósef, Móse og Abraham, uns hann kom að lótustrénu á ystu mörkum, Sidrat al-Muntahā. Þar voru bornar fram fyrir hann þrjár skálar, með víni, mjólk og hunangi. Hann tók mjólkina:
فَأَخَذْتُ اللَّبَنَ، فَقَالَ هِيَ الْفِطْرَةُ أَنْتَ عَلَيْهَا وَأُمَّتُكَ
„Ég tók mjólkina, og hann sagði: Þetta er náttúrulega eðlið (fiṭra), sem þú og þjóð þín eruð á.“
Úr fimmtíu í fimm
Gjöfin sem hann kom með til baka var bænin.
Í frásögninni í Sahih al-Bukhari 3887 segir spámaðurinn ﷺ frá því að fimmtíu bænir á dag hafi fyrst verið lagðar á hann:
ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَىَّ الصَّلَوَاتُ خَمْسِينَ صَلاَةً كُلَّ يَوْمٍ
„Síðan var mér gert skylt að biðja fimmtíu bænir á hverjum degi.“
Á leiðinni niður mætti hann Móse, sem sagði honum að þjóð hans myndi ekki geta það og að hann skyldi biðja um léttingu. Hann sneri aftur, og aftur, og fjöldinn lækkaði uns fimm voru eftir. Móse ráðlagði honum enn að biðja um minna, en hann svaraði:
قَالَ سَأَلْتُ رَبِّي حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ، وَلَكِنْ أَرْضَى وَأُسَلِّمُ ـ قَالَ ـ فَلَمَّا جَاوَزْتُ نَادَى مُنَادٍ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي
„Ég hef beðið drottin minn þar til ég skammast mín, en ég sætti mig við þetta og gef mig honum. Og þegar ég gekk áfram kallaði rödd: Ég hef staðfest skyldu mína og létt byrðina á þjónum mínum.“
Í annarri frásögn af sömu nótt (Sahih al-Bukhari 349) segir Guð: Þær eru fimm, og þær eru fimmtíu: fimm að tölu, fimmtíu að launum. Fræðimenn hafa líka bent á að bænin sé eina skyldan sem var lögð á með þessum hætti, á ferð til himins, en ekki með opinberun á jörðu.
„Ég sé hana núna“
Kúraysh-menn trúðu honum ekki, svo hann lýsti borginni.
Í Mekka þótti mörgum sagan fráleit: ferð til Jerúsalem og til baka á einni nóttu, leið sem tók margar vikur á úlfalda. Spámaðurinn ﷺ sagði sjálfur frá því sem gerðist:
لَمَّا كَذَّبَنِي قُرَيْشٌ قُمْتُ فِي الْحِجْرِ، فَجَلاَ اللَّهُ لِي بَيْتَ الْمَقْدِسِ، فَطَفِقْتُ أُخْبِرُهُمْ عَنْ آيَاتِهِ وَأَنَا أَنْظُرُ إِلَيْهِ
„Þegar Kúraysh-menn sögðu mig ljúga stóð ég upp í al-Ḥijr, og Guð birti mér Jerúsalem, og ég fór að lýsa kennileitum hennar fyrir þeim meðan ég horfði á hana.“
Hvenær?
Kóraninn og sahih-hadíþurnar segja ekki hvaða dag ferðin var farin, og sagnfræðingar greinir á um árið og mánuðinn. Víða er hennar minnst að kvöldi 27. rajab, en sú dagsetning er hefð, ekki eitthvað sem er staðfest í heimildunum. Í íslamska dagatalinu á forsíðunni er hún sett um 6. janúar 2027 eftir þeirri hefð.
Það sem heimildirnar staðfesta er annað: ferðin og bænin eru tengdar. Fimm sinnum á dag minnast múslimar þessarar nætur, hvort sem þeir hugsa um það eða ekki.