|
Íslam
og múslímar
Arabíska orðið Íslam merkir friður,
undirgefni og hlýðni. Að vera íslamstrúar
táknar að játast undir kenningar og leiðsögn
Guðs eins og þær opinberuðust Múhammeð
spámanni. Múslími er sá sem
trúir á Guð og leitast við að
haga lífi sínu í samræmi við
hina opinberuðu leiðsögn Guðs og orð
spámannsins. Hann reynir jafnframt að treysta
mannlegt samfélag á sama grunni. “Múhammeðstrú”
er rangnefni á Íslam og móðgun
við anda þeirrar trúar.
Órofa samhengi
Íslam er ekki ný trúarbrögð
heldur í grundvallaratriðum sami boðskapur
og leiðsögn og guðdómurinn opinberaði
öllum spámönnum sínum. “Seg þú:
“Vér trúum á Guð og það
sem oss er opinberað og það sem opinberað
var Abraham og Ísmael, Ísak og Jakob og ættkvíslunum,
og það sem Guð gaf Móse og Jesú
og öðrum spámönnum. Vér gerum
eigi greinarmun á neinum þeirra, Honum höfum
vér gengið á hönd.”” (Kóraninn,
3,84). Boðskapurinn sem opinberaðist Múhammeð
spámanni er Íslam í sinni fullkomnu
og endanlegu mynd.
Fimm stoðir Íslams
Íslam hefur fimm burðarstoðir. 1. Trúarjátning:
Að játa að enginn sé verður tilbeiðslu
nema Guð og að Múhammeð sé sendiboði
hans til gjörvalls mannkyns allt til dómsdags.
Spámannshlutverk Múhammeðs skyldar múslíma
til að taka líf hans og breytni sér til
fyrirmyndar.
2. Bænir: Daglegu bænirnr eru beðnar fimm
sinnum á dag. Þær styrkja og endurnæra
trúna á Guð og blása manninum í
brjóst hvöt til háleits siðgæðis.
Þær hreinsa hjartað og hindra freistingar
til ranginda og illgjörða.
3. Ölmusa (fátækraskattur): Að gefa
árlega tiltekinn hluta af eigum sínum til
fátækra og hjálparþurfi í
samfélaginu.
4. Fasta í Ramadanmánuði: Fasta múslíma
í Ramadan- mánuði einskorðast ekki
við að neita sér um mat, drykk og kynlíf
frá dögun til sólarlags, heldur jafnframt
að halda sér frá sérhverri illri
gjörð eða girnd. Fastan er lærdómur
kærleika, einlægni og guðrækni. Hún
þroskar heilbrigða samkennd, þolinmæði,
óeigingirni og viljastyrk. 5. Pílagrímsferð
til Mekku: Hana á að fara einu sinni á
ævinni ef fjárhagur og heilsa leyfa.
Auk stoðanna fimm er sérhvert verk, sem unnið
er í þeirri vissu að það sé
Guði þóknanlegt, talið guðsdýrkun.
Tign Guðs
Íslam boðar trú á einn og almáttugan
Guð. Þessi trú gerir manninum ljósan
tilgang jarðneskrar tilveru og stöðu mannsins
þar. Hún leysir hann undan ótta og hjátrú
með því að gera honum ljósa
nærveru hins almáttuga Guðs og um leið
skyldur mannsins við Hann. Þessa trú ber
manninum að sýna í verkum sínum,
trúin ein er ekki nóg. Að trúa
á einn Guð felur í sér að við
lítum á mannkyn allt sem eina fjölskyldu
undir alheimsveldi Guðs, skaparans og gjafara allra
gæða. Íslam hafnar hugmyndum um útvaldar
þjóðir, aðeins guðstrú og
góð breytni veita aðgang að Paradís.
Þannig er beinu sambandi komið á við
Guð án allra meðalgöngumanna. Guð
er ekki aðeins skapari mannsins og alheimsins. Hann
er líka löggjafinn, leiðbeinandinn og sá
sem dæmir. Allir menn eiga eftir að standa honum
reikningsskap gjörða sinna. Þeir sem fylgja
sannleika og réttlæti fá laun, en þeir
sem aðhyllast lygar og ranglæti fá refsingu.
Guð hlustar á bænir mannanna og leiðir
þá sem leita Hans á réttan veg.
Guð er náðugur og miskunnsamur. Hver sem
leitar fyrirgefningar Guðs af einlægni getur byrjað
nýtt líf.
Maðurinn og frjálsi viljinn
Maðurinn er kórónan á sköpunarverki
Guðs. Honum hefur verið fengið visst frelsi
til ákvarðana, athafna og vals. Guð hefur
sýnt honum rétta veginn og líf Múhammeðs
spámanns er hin fullkomna fyrirmynd. Velgengni og
heill mannsins eru í því fólgin
að fylgja hvorutveggja. Íslam boðar friðhelgi
manneskjunnar og veitir öllum jafnan rétt án
tillits til kynþáttar, kynferðis eða
húðlitar. Orð Guðs, eins og Kóraninn
boðar þau og spámaðurinn lifði
þau, eru lög í öllum tilvikum. Þau
gilda jafnt fyrir háa og lága, kónginn
og kotbóndann, yfirboðarann og undirsátann.
Kóraninn og hadíðurnar
Kóraninn er síðasta opinberun Guðs
og grundvöllur íslamskra kenninga og laga. Í
honum er fjallað um trúarreglur, siðferði,
sögu mannkynsins, tilbeiðslu, þekkingu, visku,
sambandið milli Guðs og manns og mannleg samskipti
á öllum sviðum. Alhliða fræðsla
til að byggja á heilbrigð kerfi félagslegs
réttlætis, hagfræði, stjórnmála,
lagasetninga, réttarreglna og alþjóðlegra
samskipta - allt eru þetta líka mikilvægir
þættir í Kóraninum. Múhammeð
var sjálfur ómenntaður maður sem kunni
ekki að lesa eða skrifa. Fylgjendur hans skráðu
Kóraninn og lærðu eftir tilsögn hans
meðan hann lifði. Frumtexti Kóransins er
öllum aðgengilegur á arabísku, tungumálinu
sem hann opinberaðist á. Þýðingar
á merkingu orðanna hafa verið gerðar
á ótal tungumál. “Hadíður”
eru fræðsla um tilsvör og gjörðir
Múhammeðs spámanns. Þær voru
nákvæmlega skráðar af fylgjendum
hans.
Hvað er guðsdýrkun?
Íslam kennir ekki né viðurkennir trúarathafnir
einar sér, það leggur áherslu á
ásetning og gjörðir. Að dýrka
Guð er að þekkja Hann og elska Hann, fara
að lögum Hans í sérhverju tilviki
lífsins, að hvetja til góðra verka
en banna illvirki og yfirgang, að iðka kærleika
og réttlæti og þjóna Guði
með því að þjóna mannkyninu.
Kóraninn gerir grein fyrir slíkri guðsdýrkun
á eftirfarandi hátt: “Það varðar
ekki guðrækni, hvort ásýnd er snúið
til austurs eða vesturs. Guðrækinn er sá
sem trúir á Guð og hinn Efsta Dag, á
englana, Ritningarnar og spámennina, og gefur, af
ást á Guði, eigur sínar ættingjum,
munaðarlausum og fátækum, förumönnum
og ölmusu- mönnum, og til lausnar föngum,
og sá sem rækir bænir sínar og
geldur fátækraskatt, sá sem stendur
við loforð sín og er þrautgóður
í raun, og í mótlæti, og á
stríðstímum. Þessir eru að sönnu
guðræknir og slíkir eru hinir réttlátu.”
(2.177).
Íslamskur lífsmáti
Íslam leggur manninum ákveðnar lífsreglur
að fara eftir á vegferð sinni. Leiðsögnin
er alhliða og nær til allra þátta
lífsins, bæði félagslegra, efnahagslegra,
siðferðislegra og andlegra. Kóraninn minnir
á tilgang mannlífsins á jörðunni,
skyldur mannsins og kvaðir gagnvart sjálfum sér,
ættingjum sínum og vinum, samfélaginu,
meðbræðrum og skapara sínum. Maðurinn
fær undirstöðuleiðsögn um stefnufast
líferni og stendur andspænis þeim brýna
vanda mannlegrar tilveru að gera þær hugsjónir
að veruleika. Í Íslam er litið á
lífið sem samfellda heild en ekki safn ósamstæðra
brota í innbyrðis togstreitu. Andlegt og veraldlegt
eru ekki tveir sundir skildir þættir af eðli
mannsins heldur samofnir.
Sögulegt yfirlit
Múhammeð spámaður fæddist árið
570 e.Kr. í borginni Mekku í Arabíu.
Hann meðtók fyrstu opinberunina fertugur að
aldri. Um leið og hann hóf að boða Íslam
sætti hann og fylgjendur hans grimmilegum ofsóknum.
Á aðeins 23 árum lauk hann köllunarverki
sínu sem spámaður og dó 63 ára
gamall. Hann lifði lýtalausu lífi og varð
fyrirmynd allra manna, því líf hans
og breytni var endurspeglun á kenningum Kóransins.
Aðdráttarafl Íslams
Hin hreina og beina útlistun Íslams á
sannleikanum hefur gífurlegt aðdráttarafl
á hvern þann sem þekkingar leitar. Þar
er að finna lausn á öllum vandamálum
tilverunnar. Í Íslam er leiðsögn
til betra og auðugra lífs, þar sem Guð,
hinn almáttugi skapari og miskunnsami gjafari, er
vegsamaður í öllum greinum. Árið
1975 var fjöldi múslíma í heiminum
á milli átta og níu hundruð milljóna,
en þeim fjölgar stöðugt og eru þeir
nú komnir yfir milljarð. Þjóðlönd
með múslíma í meirihluta eru 58
talsins.
Íslam - lausn á vandamálum
nútímans Bræðralag manna:
Höfuðvandamál tuttugustu aldarinnar eru
kynþáttafordómar. Efnaðri þjóðirnar
geta sent menn til tunglsins, en þeim er um megn að
uppræta hatur og stríð milli manna. Íslam
hefur sýnt í verki undanfarin 1400 ár
hvernig vinna má bug á kynþáttafordómum.
Ár hvert, í Hadj-pílagrímsförinni,
getur að líta íslamska kraftaverkið;
raunverulegt bræðralag manna af öllum kynþáttum
og öllu þjóðerni. Fjölskyldan:
Fjölskyldan - hornsteinn menningarinnar - er í
upplausn meðal vestrænna þjóða.
Í hinni íslömsku fjölskyldu er réttur
eiginmanns og eiginkonu, barna og ættingja í
fullkomnu jafnvægi. Íslam eflir kærleika,
örlæti og fórnfýsi á traustum
vettvangi fjölskyldunnar.
Heildstæð lífsviðhorf
Maðurinn lifir og breytir í samræmi við
lífsviðhorf sín. Sorgarsaga margra nútímaþjóðfélaga
er tilkomin af vanmætti þeirra til að tengja
saman mismunandi svið lífsins. Hið veraldlega
og trúarlega, það vísindalega og
andlega virðast eiga í togstreitu. Íslam
bindur enda á þá togstreitu og kemur
á samræmi í lífsskoðunum
manna.
----------------------------------------------------------------------
Íslam í stuttu máli er þýðing
á Islam at a glance úr ritröð um
Íslam, sem gefin er út af WAMY (World Assembly
of Muslim Youth) í Riyad, Saudi Arabíu.
Ritröð um Íslam
Nr. 1
|
